Niezależny serwis edukacyjny · niezwiązany z BIPM Część Platformy TheScience.fm
Sevres.science

Sevres.science / Układ SI

Jak poprawnie zapisywać jednostki

W skrócie

Symbole jednostek nie są skrótami. To obiekty matematyczne o ustalonej pisowni, więc „kg” to zawsze kg: nigdy Kg, KG ani „kg.” z kropką.

Między liczbą a jednostką stawiaj spację, symbole pisz prosto, bez końcówek i kropek, a przedrostki łącz z jednostką bez odstępu.

Spacja między liczbą a jednostką

Pisz 25 kg, 3 m, 230 V i 20 °C, zawsze ze spacją. Wyjątkiem są stopnie, minuty i sekundy kąta płaskiego, które stoją tuż przy liczbie: 30°, 22′.

Symbole są niezmienne

Symbole jednostek pisze się czcionką prostą, niezależnie od otaczającego tekstu. Nie odmieniają się i nie mają kropki na końcu, chyba że kończy się zdanie. Wielkość liter ma znaczenie: kg, a nie Kg; s, a nie „sek.”.

Symbole wielkości fizycznych pisze się natomiast kursywą: m to masa, t to czas. Dzięki temu czytelnik odróżnia masę m od metra m.

Nie mieszaj nazw i symboli w jednym wyrażeniu. Pisz km/h albo kilometry na godzinę, a nie km na godzinę.

Mnożenie i dzielenie jednostek

Iloczyn jednostek zapisuje się ze spacją albo z kropką na środku wiersza: N m lub N·m. Iloraz – z kreską ukośną albo potęgą ujemną: m/s lub m s−1. Kreski ukośnej używaj tylko raz, chyba że nawiasy usuwają wątpliwości: m/s2, a nie m/s/s.

Przedrostki

Symbol przedrostka łączy się z symbolem jednostki bez spacji: km, mg, ns. Wielkość litery zmienia znaczenie: mW to miliwat, a MW – megawat, miliard razy więcej.

Nie łącz przedrostków: pisz nm, a nie mμm. Kilogram to jedyna jednostka podstawowa, której nazwa już zawiera przedrostek, więc przedrostki dodaje się do grama: milionowa część kilograma to miligram (mg), a nie „mikrokilogram”.

Zapis liczb

Długie liczby dziel na grupy po trzy cyfry, oddzielone wąską spacją, po obu stronach przecinka: 299 792 458 i 6,626 070 15. Nigdy nie dziel cyfr kropką ani przecinkiem, bo w połowie świata oznaczają one część dziesiętną. Liczb czterocyfrowych zwykle się nie dzieli: 1875.

Znakiem dziesiętnym może być kropka albo przecinek, zgodnie ze zwyczajem języka. Po polsku piszemy przecinek, po angielsku kropkę.

Jedna jednostka na wartość

Wartość podawaj w jednej jednostce: 10,234 m, a nie 10 m 23 cm 4 mm. Zwykłe wyjątki to czas i kąt płaski, więc 1 h 30 min i 30°22′8″ są w porządku.

Zakresy i iloczyny

Powtarzaj jednostkę przy każdej liczbie albo ujmij liczby w nawias: od 0 V do 5 V albo (0 do 5) V, ale nie 0 – 5 V. Wymiary zapisuj jako 51 mm × 51 mm × 25 mm, a nie 51 × 51 × 25 mm. Słowo „do” jest czytelniejsze niż kreska, którą łatwo pomylić ze znakiem minus.

Cyfry i symbole, nie słowa

W tekstach technicznych wartości zapisuj cyframi i symbolami jednostek: 5 m, a nie pięć metrów. Nazwy słowne są w porządku w tekście opisowym czy literackim, ale nigdy nie mieszaj obu zapisów: „pięć m” jest błędem w każdym stylu.

Symbol jednostki nigdy nie stoi sam, bez liczby albo symbolu wielkości. Pisz „długość w metrach”, a nie „długość w m”.

Wybór przedrostka

Jeśli to możliwe, dobieraj przedrostek tak, by liczba wypadała między 0,1 a 1000, i używaj przedrostków zmieniających się co tysiąc: 12 km zamiast 12 000 m, 3,5 mg zamiast 0,0035 g. W tabeli trzymaj jeden przedrostek dla całej kolumny.

Procent, ppm i inne liczby niemianowane

Przewodnik NIST po układzie SI zapisuje znak procentu ze spacją, 0,25 %, i traktuje go po prostu jako liczbę 0,01. Skrótów takich jak ppm, ppb i ppt przewodnik nie dopuszcza w połączeniu z SI; zaleca zapis 3 × 10−6 albo stosunek jednostek. Wyjątkiem są przepisy prawne, które wymagają ppm.

Więcej o dwóch pytaniach, które wracają najczęściej, w artykułach: jak zapisywać stopnie Celsjusza i czy kilobajt ma 1000, czy 1024 bajty.

Podcast TheScience.fm

Mikronauka

Nasz podcast o tym, jak mierzy się i uprawia naukę.

mikronauka.com